Haagse geluiden: pensioenplicht voor ZZP’ers, ja of nee?

13 March 2017

Haagse geluiden: pensioenplicht voor ZZP’ers, ja of nee?

Betaal je als ondernemer na de verkiezingen verplicht voor pensioen? En hoe zit het met arbeidsongeschiktheid en overlijdensrisico? Politieke partijen zijn verdeeld.

Werknemers in vaste dienst dragen maandelijks een deel van hun inkomen af voor pensioen. Dit gaat automatisch via de werkgever, die geld in een pensioenfonds stopt. Dit pensioen is een aanvulling op het overheidspensioen, de AOW (maandelijks ongeveer 1000 euro), dat iedereen ontvangt vanaf 67 jaar en drie maanden. Als ZZP’er ben je nu niet verplicht geld opzij te zetten als AOW-aanvulling. En dat doen dan ook lang niet alle zelfstandigen. Gevolg? Te weinig geld voor onderhoud als je stopt met werken. Want zonder aanvulling is de AOW-uitkering jouw oudedagsvoorziening, waarmee je na pensionering ook kosten voor onder meer zorg, levensonderhoud en wonen moet betalen.

Weet jij al wat je moet kiezen als ZZP'er?

Wel of geen pensioenverplichting voor zelfstandigen?
Veel zelfstandigen regelen dus niets voor de oudedag. Dit zorgt voor discussie in politiek Den Haag. Zeker in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op woensdag 15 maart 2017.  Opvallend, niet alle politieke partijen spreken zich specifiek uit over ZZP’ers en pensioenopbouw. VVD, PVV, ChristenUnie, SGP en Denk zeggen: geen verplichtingstelling. CDA stelt verplicht pensioensparen als voorwaarde voor het behoud van jouw zelfstandigenaftrek, een fiscaal voordeel voor ondernemers. SP vindt dat ZZP’ers verplicht pensioen moeten opbouwen via de opdrachtgevers; verantwoordelijkheid voor pensioenopbouw verschuift van de zelfstandige naar de werkgever. Als het aan de PvdA ligt, zetten ondernemers straks verplicht geld opzij voor pensioen. 

‘Problemen voor ZZP’ers die geen pensioen opbouwen.’
Een splijtzwam, zegt Loyalis-consultant Bob Eymael over een mogelijke pensioenverplichting. ‘Want een verplichting strookt niet met de essentie van een ondernemer: vrij zijn in de keuzes die je maakt. Maar veel zelfstandigen zijn geen ondernemers. Ze werken voor zichzelf omdat een bedrijf ze niet in vaste dienst neemt. Als je tegen het minimumloon aanhikt, zit je waarschijnlijk niet te wachten om geld te reserveren voor de oudedag – al dan niet via de opdrachtgever. Geld dat je liever gebruikt op korte termijn, voor een reparatie als de auto stuk is bijvoorbeeld. Maar zo zet je niets opzij voor later. Je bent dan na pensionering afhankelijk van de AOW en raakt vanwege een inkomensterugval mogelijk in de problemen. Daarom is een pensioenverplichting voor zelfstandigen geen onlogisch standpunt. Want veel ZZP’ers bouwen nu niets op.’

Collectieve zelfstandigenverzekering?
Zelfde verhaal voor een arbeidsongeschiktheids- en nabestaandenverzekering, die lang niet alle zelfstandigen hebben. Weer de vraag, wel of niet verplicht stellen? Nee, zegt de VVD. Ja, stellen PvdA, CDA, D66 en ChristenUnie. Bob Eymal ziet wel iets in een collectieve risicoverzekering voor zelfstandigen. ZZP’ers delen dan de risico’s voor pensioen, arbeidsongeschiktheid en overlijden, door een vaste premie te betalen. ‘Stel, je rijdt tegen een boom. Spaar je nog niet lang voor arbeidsongeschiktheid, dan is de pot met geld snel leeg. Zelfde verhaal voor je nabestaanden als je overlijdt en geen verzekering hebt. Optie kan zijn: betaal een premie voor een collectieve risicoverzekering, die pensioen, arbeidsongeschiktheid en overlijdensrisico dekt. Zet zelfstandigen, in dezelfde leeftijds- en inkomenscategorie, bij elkaar. Zo deel je de risico’s en kun je samen de geldmarkt betreden – en dat scheelt kosten. Want geld op de bank laten staan, levert gezien de inflatie niets op. En als je via een pensioenfonds opbouwt, betaal je ook mee voor een flink vergrijzende bevolking. Wil je dat?’ 

Wie is Bob? 

Bob Eymael

Bob Eymael, Business consultant van Loyalis, analyseert de pensioentrends en veranderingen en vertaalt deze naar wat die betekenen voor jou als ZZP'er of medewerker.